Türkiye'de ceviz yetiştiriciliğinde son yıllarda öne çıkan iki önemli çeşit Chandler ve Maraş 18'dir.
Ancak bu iki çeşidin kökeni, meyve özellikleri, yetiştirme tercihleri ve öne çıkan yönleri birbirinden farklıdır.
Chandler ABD kökenli bir çeşitken, Maraş 18 Kahramanmaraş'ta yapılan seleksiyon çalışmaları sonucunda geliştirilmiş yerli bir çeşittir. Tarım ve Orman Araştırma
Peki Chandler mı Maraş 18 mi? Aralarındaki farklar neler?
Chandler ve Maraş 18 Nereden Geliyor?
İki çeşidin en temel farklarından biri kökenleridir.
🇺🇸 Chandler
Chandler, ABD kökenli bir ceviz çeşididir. Melezleme yoluyla elde edilmiş ve yüksek verim ile kalite özellikleri sayesinde dünya genelinde ticari yetiştiricilikte yaygınlaşmıştır. Bursa Tarım ve Orman Müdürlüğü
🇹🇷 Maraş 18
Maraş 18'in ise orijini Kahramanmaraş'tır. Kahramanmaraş bölgesinde yapılan seleksiyon çalışmaları sonucunda elde edilmiş ve 8 Nisan 2009 tarihinde tescil edilmiştir. Çeşit sahibi Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesidir. Tarım ve Orman Araştırma
Yani kısaca:
Chandler → ABD kökenli
Maraş 18 → Kahramanmaraş kökenli
Chandler ve Maraş 18 Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | 🇺🇸 Chandler | 🇹🇷 Maraş 18 |
|---|---|---|
| Köken | ABD | Kahramanmaraş |
| Geliştirme | Melezleme | Seleksiyon |
| Türkiye tescili | 06.04.2010 | 08.04.2009 |
| Meyve ağırlığı | 9–13 g | 14,5–16 g |
| İç oranı | %52–55 | %53–57 |
| İç rengi | Çok açık / beyaz | Açık sarı |
| Yan dalda meyve | %80–90 | Yüksek |
| Yapraklanma | Geç | Orta geç |
| Hasat | Eylül sonu | Eylül 9–17 |
| Öne çıkan yönü | Verim ve ticari üretim | İç kalite ve lezzet |
| Kullanım | Kuru ve taze | Taze ve sofralık |
Kaynaklarda yetiştirme koşullarına göre farklı ölçüm değerleri bulunabildiği için özellikle meyve ağırlığı ve iç oranında aralık vermek daha doğru olur. Osmaniye Tarım ve Orman Müdürlüğü
Hangisi Daha İri?Burada Maraş 18 öne çıkıyor.
Resmî kaynaklarda Maraş 18'in meyve ağırlığı 14,5–16 gram olarak verilirken, Chandler için 9–13 gram aralığı verilmektedir. Tarım ve Orman Araştırma
Yani yalnızca kabuklu meyve ağırlığı açısından bakıldığında:
Maraş 18 → daha iri meyve
Ancak cevizde kaliteyi yalnızca meyve büyüklüğü belirlemez.
Hangisinin İç Oranı Daha Yüksek?İki çeşidin iç oranları birbirine oldukça yakındır.
Maraş 18: %53–57
Chandler: %52–55
Maraş 18'in resmî kaynaklardaki iç oranı biraz daha yüksek bir aralıkta verilmektedir. Tarım ve Orman Araştırma
Fakat burada önemli olan yalnızca yüzde değildir.
Maraş 18'in içinin tüm veya en fazla iki parça halinde çıkması, çeşidin önemli kalite özelliklerinden biri olarak özellikle vurgulanmaktadır. Tarım ve Orman Araştırma
Chandler Neden Ticari Üretimde Çok Tercih Ediliyor?Chandler'ın en büyük avantajlarından biri yüksek verim potansiyelidir.
Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarında Chandler'ın yan dallarında meyve verme oranının yaklaşık %80–90 seviyelerinde olduğu belirtilmektedir. Ayrıca tomurcuklardaki verim oranı %85–90 civarında verilmektedir. Osmaniye Tarım ve Orman Müdürlüğü
Bu özellik, ticari bahçe açısından oldukça önemlidir.
Çünkü ağaç yalnızca uç dallarında değil, yan dallarında da yüksek oranda meyve oluşturabilir.
Bu nedenle Chandler, Türkiye'de yeni kurulan ticari ceviz bahçelerinde de yaygın şekilde tercih edilmektedir. Kahramanmaraş Tarım ve Orman Müdürlüğü
Maraş 18 Neden Dikkat Çekiyor?Maraş 18'in en güçlü tarafı ise meyve içi kalitesidir.
Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarında Maraş 18'in:
- İç oranının yüksek olması
- İç renginin açık olması
- Lezzetinin iyi olması
- İç kalitesinin yüksek olması
- İç kurduna karşı dayanıklılığı
- İçinin bütün veya en fazla iki parça halinde çıkması
gibi özellikleri özellikle belirtilmektedir. Tarım ve Orman Araştırma
Bu nedenle Maraş 18 yalnızca “Kahramanmaraş'ın cevizi” olduğu için değil, kendine özgü ölçülebilir kalite özellikleri nedeniyle dikkat çekmektedir.
Yetiştirme Bölgeleri de Farklı Değerlendiriliyorİki çeşidin yetiştirme tercihleri de aynı değildir.
Örneğin Osmaniye'nin Bahçe ilçesinde yapılan bir projede 1000 metre üzerindeki alanlar için Maraş 18, 1000 metrenin altındaki alanlar için ise Chandler önerilmiştir. Osmaniye Tarım ve Orman Müdürlüğü
Kahramanmaraş'ın Andırın ilçesinde yapılan başka bir uygulamada da ilçenin daha yüksek bölgelerine Maraş 18, daha aşağı bölgelere Chandler fidanlarının verilmesi tercih edilmiştir. Kahramanmaraş Tarım ve Orman Müdürlüğü
Bu örnekler bize önemli bir şeyi gösteriyor:
Chandler mı Maraş 18 mi?Ceviz çeşidi seçerken sadece çeşidin özelliklerine değil, bahçenin rakımına ve iklim şartlarına da bakmak gerekir.
Aslında cevap hangi özelliğe önem verdiğinize göre değişiyor.
Chandler'ın öne çıkan tarafları
🌳 Yüksek verim potansiyeli
🌳 Yan dallarda yüksek meyve verme
🌳 Çok açık renkli iç
🌳 Ticari bahçelerde yaygın kullanım
🌳 Geç yapraklanma
Maraş 18'in öne çıkan tarafları
🌰 Kahramanmaraş kökenli olması
🌰 Yüksek iç oranı
🌰 Açık sarı iç rengi
🌰 Yüksek iç kalitesi
🌰 İçinin bütün veya iki parça çıkabilmesi
🌰 Taze ve sofralık tüketim için uygunluğu Tarım ve Orman Araştırma
En Büyük Fark Ne?Tek cümleyle anlatırsak:
Chandler daha çok yüksek verimli ticari yetiştiricilikle; Maraş 18 ise özellikle iç kalitesi, lezzeti ve Kahramanmaraş kökeniyle öne çıkan bir çeşittir.
Bu yüzden iki çeşidi “biri kaliteli, diğeri kalitesiz” şeklinde değerlendirmek doğru değildir.
İkisinin de güçlü olduğu alan farklıdır.
SonuçChandler, ABD'den çıkıp dünya çapında ticari ceviz yetiştiriciliğinde önemli bir çeşit haline gelmiştir.
Maraş 18 ise Kahramanmaraş'ta yapılan seleksiyon çalışmaları sonucunda geliştirilmiş ve tescil edilmiş yerli bir ceviz çeşididir. Tarım ve Orman Araştırma
Biri yüksek verim ve ticari üretim, diğeri ise iç kalite, lezzet ve yerli genetik kaynak açısından dikkat çekmektedir.
Bu nedenle Chandler vs Maraş 18 karşılaştırmasında tek bir kazanan belirlemek yerine, iki çeşidin hangi özelliklerde öne çıktığına bakmak daha doğru olacaktır.
